Herman Hollerith (1860–1929), veri işlemenin babası olarak kabul edilen Amerikalı bir istatistikçi ve mucittir. En büyük başarısı, modern bilgisayarların atası sayılan delikli kart (punched card) sistemini ve bu kartları okuyan elektromekanik tablolama makinesini geliştirmesidir.
Hayatı ve Kariyeri
-
Eğitimi: 1879 yılında Columbia Üniversitesi Maden Fakültesi’nden (School of Mines) 19 yaşında mezun oldu. Daha sonra aynı üniversiteden doktora derecesi aldı.
-
İlham Kaynağı: 1880 ABD nüfus sayımında çalışırken, verilerin elle sayılmasının çok yavaş olduğunu (yaklaşık 7-8 yıl sürüyordu) fark etti. Tren biletlerindeki deliklerden ve Jacquard dokuma tezgahlarından ilham alarak veriyi delikli kartlara aktarma fikrini geliştirdi.
-
IBM’in Temelleri: 1896 yılında Tabulating Machine Company‘yi kurdu. Bu şirket, 1911’de yapılan birleşmelerle Computing-Tabulating-Recording Company (CTR) adını aldı ve 1924 yılında adı International Business Machines (IBM) olarak değiştirildi.
Hollerith Makinesi ve Başarıları
-
1890 Nüfus Sayımı: Geliştirdiği makine ilk kez 1890 ABD nüfus sayımında kullanıldı. Sayım işlemleri normalden yıllar daha erken (yaklaşık 2-3 yılda) tamamlanarak devlete milyonlarca dolar tasarruf sağladı.
-
Teknoloji: Makine, kart üzerindeki deliklerin konumuna göre elektrik devrelerini tamamlayarak verileri sayıyor ve sınıflandırıyordu. Bu sistem, dijital bilgisayarların yaygınlaştığı 1970’lere kadar veri işleme endüstrisinin standardı olarak kaldı.
-
Uluslararası Etki: Teknolojisi sadece ABD’de değil; Kanada, Norveç, Avusturya ve Rusya gibi birçok ülkenin nüfus sayımlarında ve demiryolu şirketlerinin veri yönetiminde kullanıldı.
Herman Hollerith, 17 Kasım 1929’da kalp krizinden hayatını kaybetmiştir. Mirası bugün modern veri bilimi ve bilişim teknolojilerinin temel taşlarından birini oluşturur.
